door Dr. S. Ward – MediQuality
BRUSSEL 15/11 – #Movember ontleent zijn naam aan de samentrekking van het woord moustache (snor) en de maand november. Dr. Sam Ward, uroloog in het vruchtbaarheidscentrum van de Sint-Janskliniek: “Elk jaar in november worden mannen uitgenodigd om zich glad te scheren en hun snor te laten groeien om het publiek bewust te maken van mannelijke ziekten en geld in te zamelen voor medisch onderzoek.”
Oorsprong van de beweging
Het idee voor #movember ontstond in 2003 in Australië om de bevolking bewust te maken van mannenziekten. Meer bepaald prostaat- en zaadbalkanker, geestelijke gezondheid en zelfmoordpreventie.
Prostaatkanker is de op één na meest voorkomende vorm van kanker in België. In 2019 waren er 71.651 gevallen van kanker in België, waarvan 10.196 gevallen van prostaatkanker, wat neerkomt op 14% van alle gevallen van kanker. De oorzaken van prostaatkanker zijn niet bekend, maar er zijn wel risicofactoren vastgesteld: leeftijd, familiegeschiedenis en etnische afkomst. Prostaatkanker komt namelijk vaker voor bij bepaalde etnische groepen in Afrika.
De screenings
Momenteel maken in België alleen borst-, darm- en baarmoederhalskankeronderzoeken deel uit van de huidige screeningsprogramma’s. Prostaatkankerscreening maakt dus geen deel uit van de systematische screenings, maar wordt steeds vaker uitgevoerd. De screening bestaat uit een klinisch onderzoek van de prostaat door middel van een rectaal toucher in combinatie met het meten van het prostaatmarker in het bloed: het PSA (Prostate Specific Antigen). Het nut van een dergelijke screening wordt verklaard door het feit dat prostaatkanker meestal asymptomatisch is. Een screening uitsluitend op basis van het PSA-gehalte is niet aangewezen en ook niet rendabel (efficiënt).
Wij raden daarom aan om vanaf 50 jaar (of eerder, als de patiënt een familiegeschiedenis of urinewegsymptomen heeft) een afspraak te maken met hun huisarts of een uroloog.
Testiculaire kanker
Testiculaire kanker komt veel minder vaak voor dan prostaatkanker. Deze screening is veel eenvoudiger, omdat het gaat om een zelfonderzoek van het scrotum. Het wordt dan ook ten zeerste aangeraden dat alle mannen dit onderzoek regelmatig uitvoeren om een verdachte zwelling of knobbel op te sporen, en dit vanaf jonge leeftijd, aangezien teelbalkanker vooral voorkomt bij mannen tussen 20 en 40 jaar. Veel voorkomende symptomen zijn een zwaar gevoel, verharding of vergroting van de zaadbal. Er zijn ook risicofactoren bekend, zoals een voorgeschiedenis van cryptorchidisme of de aanwezigheid van een zaadbaltumor.
Geestelijke gezondheid en zelfmoord
Dit onderwerp is het minst bekend van de #movember-beweging, maar het is net zo belangrijk. Het zelfmoordcijfer ligt in België 2,6 keer hoger bij mannen dan bij vrouwen. Het is dus essentieel om hierover te kunnen praten en de signalen te herkennen die aan de daad voorafgaan. De Movember-beweging stelt het ALEC-systeem voor: Ask, Listen, Encourage action, Check in. Dit model is ontwikkeld door de vereniging R U Ok? en promoot het gunstige effect dat een eenvoudig gesprek kan hebben op de geestelijke gezondheid.
Dus pak je (elektronische) snorren! #MOVEMBER, vertel het verder!