Preventie is cruciaal
Kankerpreventie
"Veel kankers geven in het begin geen symptomen. Vroege opsporing is daarom je krachtigste bondgenoot."
Dr. Sam Ward
In België is prostaatkanker de meest voorkomende kanker bij mannen, met ongeveer 12.732 nieuwe diagnoses in 2022. Ook long- en darmkanker behoren tot de meest voorkomende. Voor al deze vormen geldt hetzelfde: vroege opsporing vergroot de kans op een succesvolle behandeling aanzienlijk. Regelmatige screening en medische opvolging zijn essentieel, zeker voor risicogroepen zoals oudere mannen en mannen met een familiegeschiedenis van kanker.
Kernpunten
✓
Prostaatkanker is de meest voorkomende kanker bij mannen in België (±12.732 nieuwe gevallen in 2022).
✓
Vroege opsporing vergroot de genezingskans aanzienlijk — veel kankers geven eerst geen symptomen.
✓
Risicofactoren voor prostaatkanker: leeftijd, familiegeschiedenis, etnische afkomst en BRCA-mutaties.
✓
Screening vanaf 50 jaar (of vanaf 45 bij verhoogd risico): rectaal onderzoek en PSA-bloedtest.
✓
Teelbalkanker treft vooral jonge mannen (15-40 jaar), heeft een zeer hoge genezingskans en wordt vaak via zelfonderzoek ontdekt.
Waarom vroege opsporing telt
Prostaatkanker ontwikkelt zich vaak langzaam en geeft in het begin geen symptomen. Screening kan de ziekte in een vroeg stadium opsporen — nog vóór er klachten zijn — wat de kans op genezing sterk vergroot. Ben je ouder dan 50 of heb je een familiegeschiedenis, bespreek dan de screeningsopties met je arts.Teelbalkanker wordt vaak door de patiënt zelf ontdekt. Regelmatig zelfonderzoek laat toe afwijkingen snel op te merken, waardoor behandeling en genezing kansrijker worden. Merk je ook maar de kleinste verandering op, raadpleeg dan meteen je arts.
01
Prostaatkanker: risicofactoren
Prostaatkanker is een van de meest voorkomende kankers bij mannen, vooral na 50 jaar. Voorkomen is niet altijd mogelijk, maar je kunt het risico verkleinen en de ziekte vroeg opsporen, wat de kans op genezing verhoogt. Bepaalde factoren verhogen het risico:
- Leeftijd — het risico neemt toe vanaf 50 jaar.
- Familiegeschiedenis — een naast familielid (vader, broer) met prostaatkanker verhoogt het risico.
- Etnische afkomst — mannen van Afrikaanse afkomst hebben een hoger risico.
- Genetische afwijkingen — een mutatie in het BRCA1- of BRCA2-gen verhoogt het risico.
02
Prostaatkanker: preventie en screening
Er is geen waterdichte manier om prostaatkanker te voorkomen, maar een gezonde levensstijl helpt het risico te verkleinen:
- Eet evenwichtig: veel fruit, groenten en vis; beperk vette en bewerkte voeding.
- Behoud een gezond gewicht: overgewicht verhoogt het risico op verschillende kankers.
- Beweeg regelmatig: vermindert risico's en verbetert de algemene gezondheid.
Vanaf 50 jaar bespreek je screening best met je arts, of vroeger bij risicofactoren. Screening kan bestaan uit een rectaal onderzoek (grootte en vorm van de prostaat) en een PSA-bloedtest (prostaat-specifiek antigeen), die afwijkingen kan opsporen. Heb je een familiegeschiedenis of een BRCA-mutatie, dan start je best vroeger, doorgaans vanaf 45 jaar of zoals je arts adviseert.
03
Teelbalkanker: risicofactoren
Teelbalkanker is zeldzamer, maar treft vooral jonge mannen tussen 15 en 40 jaar. Het goede nieuws: deze kanker heeft een zeer hoge genezingskans, zeker bij vroege ontdekking. Risicofactoren zijn:
- Familiegeschiedenis: een familielid met teelbalkanker verhoogt het risico licht.
- Persoonlijke voorgeschiedenis: kanker gehad aan één teelbal verhoogt het risico voor de andere.
- Cryptorchidisme (niet-ingedaalde teelbal): mannen bij wie de testikels bij de geboorte niet indaalden, hebben een hoger risico.
04
Teelbalkanker: zelfonderzoek
Er is geen onfeilbare manier om teelbalkanker te voorkomen, maar maandelijks zelfonderzoek helpt een probleem vroeg op te sporen. Zo doe je het:
Doe het na een warme douche. De warmte ontspant het scrotum. Houd elke teelbal tussen duim en vingers en voel voorzichtig naar knobbels, massa's of veranderingen in grootte of consistentie. Raadpleeg meteen een arts bij ongewone knobbels, zwelling of pijn.
Een evenwichtig dieet en regelmatige beweging ondersteunen je algemene gezondheid en helpen het risico verder te verkleinen.